Je puber zit op een verjaardag stil op de bank terwijl anderen de oren van elkaars kop af kletsen.
Als iemand een vraag stelt, antwoordt hij kort. Daarna kijkt hij weer rustig om zich heen.
Misschien herken je dit als ouder wel.
Je puber is niet ongezellig, niet onvriendelijk en ook helemaal niet ongelukkig.
Maar toch vraag je je soms af:
– Waarom is mijn puber zo stil?
– Waarom lijkt hij of zij anders dan andere jongeren?
– En waar komt dat eigenlijk vandaan?
Veel ouders stellen zichzelf deze vraag: wat is de oorzaak van een introverte persoonlijkheid?
Het korte antwoord is: introversie heeft vooral te maken met temperament en de manier waarop het brein prikkels verwerkt.
Maar om dat goed te begrijpen, is het belangrijk om eerst te kijken wat introversie precies betekent.
Inhoudsopgave
ToggleWat betekent het als iemand introvert is?
Introversie wordt vaak verkeerd begrepen.
Veel mensen denken dat introverte jongeren:
– verlegen zijn
– sociaal onhandig zijn
– of niet van mensen houden
Maar dat klopt meestal niet.
Introverte jongeren kunnen prima sociaal zijn. Ze hebben alleen een andere manier van omgaan met prikkels en sociale situaties.
Waar extraverte jongeren energie krijgen van drukte, veel mensen en veel gesprekken, raken introverte jongeren juist sneller vermoeid door dit soort situaties.
Zij laden hun energie vaak weer op door:
– rust
– alleen zijn
– activiteiten waarbij ze zich kunnen concentreren
Introversie gaat dus niet over ‘niet sociaal zijn’ , maar over hoe iemand energie krijgt en verwerkt.
Is introversie aangeboren?
Onderzoek laat zien dat temperament voor een groot deel aangeboren is.
Dat betekent dat sommige kinderen al vanaf jonge leeftijd een bepaalde gevoeligheid hebben voor prikkels.
Misschien herken je dit:
– Je puber was als baby al erg prikkelgevoelig
– Nieuwe situaties werden eerst goed geobserveerd
– Hij of zij had tijd nodig om op te warmen bij nieuwe mensen
Dit soort eigenschappen horen vaak bij een introverter temperament.
Dat betekent niet dat opvoeding geen invloed heeft. Maar de basis van het karakter ligt vaak al vroeg vast.
Het brein van introverte en hooggevoelige mensen reageert anders op prikkels
Een belangrijke verklaring voor introversie ligt in de manier waarop het brein prikkels verwerkt.
Onderzoek laat zien dat het zenuwstelsel van introverte mensen vaak gevoeliger reageert op prikkels.
Geluiden, gesprekken, drukte en sociale interacties worden vaak intensiever verwerkt.
Dat betekent dat een drukke schooldag, een volle klas of een verjaardag met veel mensen sneller vermoeiend kan zijn.
Introverte jongeren hebben daarom vaker behoefte aan:
– rustmomenten
– tijd om indrukken te verwerken
– een op een gesprekken of kleine groepjes in plaats van grote groepen
Dit heeft ook te maken met dopamine. Dit is een stof in het brein die betrokken is bij motivatie en beloning.
Bij extraverte mensen werkt het dopaminesysteem vaak zo dat nieuwe prikkels en sociale situaties energie geven.
Bij introverte mensen kan dat juist sneller leiden tot overprikkeling.
Daarom zoeken introverte jongeren vaak automatisch wat meer rust.
Niet omdat ze mensen niet leuk vinden, maar omdat hun brein simpelweg anders reageert op prikkels.
Is introversie een probleem?
Nee.
Introversie is geen stoornis en ook geen gebrek aan sociale vaardigheden.
Het is simpelweg een persoonlijkheidskenmerk.
Introverte jongeren hebben vaak sterke (sociale) kwaliteiten zoals:
– goed luisteren
– goed observeren
– nadenken voordat ze spreken
– diepgang in gesprekken
– creativiteit
– concentratie
In een wereld waarin zichtbaarheid, snelheid en luidheid vaak worden beloond, kunnen deze kwaliteiten soms minder opvallen.
Maar dat betekent niet dat ze minder waardevol zijn.
Integendeel.
Veel introverte jongeren groeien uit tot mensen die zorgvuldig denken, goed analyseren en sterke relaties opbouwen.
Introversie is niet hetzelfde als verlegenheid
Introversie wordt ook vaak verward met verlegenheid.
Maar dat zijn twee verschillende dingen.
Een introverte jongere kan zich prima op zijn gemak voelen in sociale situaties, maar heeft daarna vaak behoefte aan rust.
Een verlegen jongere voelt juist spanning of onzekerheid in sociale situaties.
Sommige introverte jongeren zijn ook verlegen, maar lang niet allemaal.
Het is dus belangrijk om goed te kijken wat er echt speelt bij je puber.
Wat kun je als ouder doen?
Als je puber introvert is, hoeft er niets “gerepareerd” te worden.
Wel kun je je puber helpen om zich prettig te voelen in een wereld die vaak vrij extravert is.
Een paar dingen kunnen helpen:
- Geef je puber tijd om op te warmen.
Introverte jongeren hebben vaak wat tijd nodig om zich op hun gemak te voelen in nieuwe situaties.
Forceer dat proces niet, maar geef je puber de ruimte om eerst even te observeren.
- Respecteer de behoefte aan rust.
Na een drukke schooldag kan je puber behoefte hebben aan tijd alleen.
Dat is geen afwijzing naar jou als ouder, maar een manier om weer op te laden en energie te krijgen.
- Waardeer de kwaliteiten van je puber
Introverte jongeren hebben vaak kwaliteiten die minder zichtbaar zijn, zoals luisteren, nadenken en observeren.
Door deze kwaliteiten te benoemen, help je je puber om daar trots op te zijn.
Wanneer kan extra hulp helpend zijn?
Soms hebben introverte jongeren het moeilijk in een wereld die vaak vrij extravert is.
Ze kunnen zich bijvoorbeeld:
– onzeker voelen in sociale situaties
– moeite hebben om voor zichzelf op te komen
– vaak terugtrekken uit angst of spanning
In dat geval kan het helpen om sociale vaardigheden en zelfvertrouwen stap voor stap te versterken.
Niet om het karakter van je kind te veranderen, maar om hem of haar te helpen zichzelf te blijven en toch stevig in de wereld te staan.
Wil je je onzekere introverte tiener hierbij helpen?
Speciaal voor introverte jongeren heb ik de online cursus “Sociaal & Sterk als Introvert” ontwikkeld.
In deze cursus leert je tiener onder andere:
- beter omgaan met sociale situaties
- sterker voor zichzelf opkomen
- negatieve gedachten herkennen en ombuigen
- meer zelfvertrouwen ontwikkelen
Zonder dat hij of zij een ander persoon hoeft te worden!
Bekijk hier de cursus:
Wanneer moet je je zorgen maken en wanneer is het teruggetrokken gedrag van je puber normaal?
- Ontdek het in de gratis gids: 'Is jouw puber te stil en op zichzelf?
Jouw Stille Puber Begrijpen Podcast
Luister de podcast via Spotify!
- Luister naar mijn persoonlijke verhaal
- Krijg ideeën hoe je je puber kan helpen
- Helemaal gratis


